Alle onderzoeken
Onderzoeksdossier · hoofdstuk 03
Relaties
Wat onderzoek laat zien over nabijheid, wederkerigheid en duurzame menselijke verbinding.
Tien geselecteerde onderzoeken, met per publicatie drie inzichten voor Wat Blijft. Open een onderzoek voor de samenvatting en de link naar het origineel.
01Nederlanders rijk en tevreden maar minder met elkaar verbonden
Centraal Bureau voor de Statistiek, 2026 · Onderzoek
Nederlanders rijk en tevreden maar minder met elkaar verbonden
Centraal Bureau voor de Statistiek, 2026 · Onderzoek
- Welvaart voorkomt niet dat mensen zich minder verbonden voelen
- CBS-cijfers tonen een tevreden en welvarend Nederland waarin sociale verbondenheid onder druk staat.
- Materiële vooruitgang vervangt geen relaties of gevoel van gemeenschap.
02Eén op de twee Nederlanders vreest meer eenzaamheid op de werkvloer zodra AI een prominentere rol krijgt
Fellowmind, z.j. · Onderzoek
Eén op de twee Nederlanders vreest meer eenzaamheid op de werkvloer zodra AI een prominentere rol krijgt
Fellowmind, z.j. · Onderzoek
- Veel werknemers vrezen dat AI het werk eenzamer maakt
- Onderzoek van Fellowmind laat zien dat een groot deel van de Nederlanders minder menselijk contact op het werk verwacht wanneer AI een grotere rol krijgt.
- Die zorg zegt iets over de inrichting van werk, niet alleen over de technologie.
03Sycophantic AI makes human interaction feel more effortful and less satisfying over time
Lujain Ibrahim e.a., 2026 · Onderzoek
Sycophantic AI makes human interaction feel more effortful and less satisfying over time
Lujain Ibrahim e.a., 2026 · Onderzoek
- Een altijd instemmende AI maakt echte gesprekken zwaarder
- Onderzoek naar vleierige AI laat zien dat voortdurende bevestiging menselijke interactie na verloop van tijd inspannender en minder bevredigend kan laten voelen.
- Mensen bieden weerstand, belangen en onverwachte reacties.
04Onze impact: minder eenzaamheid door ontmoetingen
Stichting Resto VanHarte, 2025 · Onderzoek
Onze impact: minder eenzaamheid door ontmoetingen
Stichting Resto VanHarte, 2025 · Onderzoek
- Gasten rapporteren dat terugkerende buurtdiners hun sociale netwerk helpen vergroten.
- Impactonderzoek van Resto VanHarte onder 599 gasten en 130 vrijwilligers.
- Zelfrapportage in opdracht van de organisatie; bruikbaar met expliciete methodische terughoudendheid.
05Ontwikkelingen in het verenigingsleven
CBS, 2025 · Onderzoek
Ontwikkelingen in het verenigingsleven
CBS, 2025 · Onderzoek
- Regelmatige deelname aan verenigingsactiviteiten daalde, maar de behoefte aan toegankelijke ontmoeting verdwijnt niet vanzelf.
- CBS-longread over lidmaatschap en deelname aan verenigingsactiviteiten in Nederland.
- Geeft context, maar bewijst niet dat nieuwe ontmoetingsvormen het verlies van verenigingsleven compenseren.
06Harvard Study of Adult Development, langlopend onderzoek naar volwassen ontwikkeling en relaties, sinds 1938
Harvard Study of Adult Development, Sinds 1938 · Onderzoek
Harvard Study of Adult Development, langlopend onderzoek naar volwassen ontwikkeling en relaties, sinds 1938
Harvard Study of Adult Development, Sinds 1938 · Onderzoek
- Goede relaties voorspellen gezondheid en geluk
- De Harvard Study of Adult Development volgt levens over tientallen jaren.
- Een terugkerende uitkomst is dat de kwaliteit van relaties sterk samenhangt met gezondheid, veerkracht en tevredenheid op latere leeftijd.
07Allan, Duffy & Collisson — Helping others increases meaningful work
Blake Allan, Ryan Duffy en Brian Collisson, 2018 · Onderzoek
Allan, Duffy & Collisson — Helping others increases meaningful work
Blake Allan, Ryan Duffy en Brian Collisson, 2018 · Onderzoek
- Werk krijgt meer betekenis wanneer je ziet wie je helpt
- Drie experimenten lieten zien dat werk betekenisvoller kan voelen wanneer mensen merken wie door hun inspanning wordt geholpen.
- Een abstract organisatiedoel is daarvoor minder sterk dan een zichtbare begunstigde of concrete terugkoppeling.
08Mens en klimaat: de kracht van sociale infrastructuur bij adaptatie
Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, 2025 · Onderzoek
Mens en klimaat: de kracht van sociale infrastructuur bij adaptatie
Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, 2025 · Onderzoek
- Een buurt is ook infrastructuur
- De WRR laat zien dat klimaatadaptatie niet alleen draait om techniek en fysieke voorzieningen.
- Sociale netwerken bepalen of mensen informatie krijgen, elkaar helpen en zich kunnen aanpassen.
09A 61-million-person experiment in social influence and political mobilization
Bronredactie Wat Blijft, 2012 · Onderzoek
A 61-million-person experiment in social influence and political mobilization
Bronredactie Wat Blijft, 2012 · Onderzoek
- Een zichtbaar stemsignaal brengt ook je netwerk in beweging
- Een experiment met 61 miljoen Facebookgebruikers liet zien dat een sociaal stemsignaal niet alleen individueel gedrag beïnvloedde.
- Ook vrienden van gebruikers gingen vaker stemmen.
10The effect of co-location on human communication networks
Bronredactie Wat Blijft, 2022 · Onderzoek
The effect of co-location on human communication networks
Bronredactie Wat Blijft, 2022 · Onderzoek
- Fysieke nabijheid verandert wie met wie praat
- Onderzoek naar communicatiepatronen laat zien dat co-locatie de vorm en intensiteit van netwerken beïnvloedt.
- Mensen ontmoeten anderen spontaner en delen informatie buiten geplande lijnen.
Broncontrole: 29 augustus 2026. De selectie en samenvattingen zijn gebaseerd op de geregistreerde primaire publicaties en de vastgelegde bronanalyse.
Verder in Wat Blijft
Lees de bouwsteen Relaties
Het hoofdverhaal, de praktijkvoorbeelden en het gesprek vormen samen de redactionele laag.
Naar Relaties →