Onderzoek

Hoe krijgen vertrouwen, oordeel, smaak en de andere bouwstenen betekenis in de praktijk? Ontmoet mensen uit het veld in de gesprekken, lees inzichten, cases en notities, en ontdek situaties waarin menselijke waarde zichtbaar wordt.

Gesprekken

‘Ons brein vindt gemak lekker’

Oordeel

Open

Interview

‘Ons brein vindt gemak lekker’

Sanne Cornelissen — gedragspsycholoog en auteur van ‘Me, myself & AI’ en ‘This is not AI’

Sanne Cornelissen onderzoekt hoe AI ons gedrag verandert: waarom gemak zo verleidelijk is, wat er gebeurt met gewonnen tijd en waarom we zelf moeten blijven nadenken.

Bekijk
‘Je moet bewust kiezen wat je van jezelf wilt houden’

Relaties

Open

Interview

‘Je moet bewust kiezen wat je van jezelf wilt houden’

Jarno Duursma — schrijver en spreker over AI

Jarno Duursma ziet de mogelijkheden van AI, maar wil voorkomen dat mensen hun eigen oordeel, relaties en denkwerk te makkelijk uitbesteden.

Bekijk
‘Maak technologie zichtbaar, poreus en leuk’

Verantwoordelijkheid

Open

Interview

‘Maak technologie zichtbaar, poreus en leuk’

Tessa Steenkamp — ontwerper en oprichter van Bits of Space

Tessa Steenkamp laat zien dat bewoners niet pas achteraf, maar vanaf het begin invloed moeten kunnen hebben op technologie in hun stad.

Bekijk
'Maak altijd zelf de eerste versie'

Eigenheid

Open

Interview

'Maak altijd zelf de eerste versie'

Ernst-Jan Pfauth — medeoprichter van De Correspondent en maker van POM

Ernst-Jan Pfauth gebruikt AI als tweede brein, maar houdt de eerste versie van zijn denkwerk bewust bij zichzelf.

Bekijk
'Gebruik tijdwinst door AI niet automatisch voor meer werk’

Cultuur

Open

Interview

'Gebruik tijdwinst door AI niet automatisch voor meer werk’

Charlotte Meindersma — Jurist, ondernemer en auteur van 'AI met beleid'

Jurist en auteur Charlotte Meindersma adviseert organisaties om AI niet alleen voor tijdwinst in te zetten, maar vooral te focussen op verantwoordelijkheid en beleid van onderaf. Ze waarschuwt voor de gevaren van 'shadow AI' en het klakkeloos vertrouwen op door AI gegenereerde output.

Bekijk
'In je bandshirt ben je meteen gelijk'

Netwerk

Open

Interview

'In je bandshirt ben je meteen gelijk'

Richard Theuws:

AI helpt Richard Theuws om platforms, systemen en netwerken sneller te bouwen. Maar de echte waarde van zijn werk zit ergens anders: mensen fysiek bij elkaar brengen, op basis van gedeelde identiteit, vertrouwen en wederkerigheid.

Bekijk
'Als AI overal antwoorden geeft, moet jij de plek zijn die mensen vertrouwen'

Reputatie

Open

Interview

'Als AI overal antwoorden geeft, moet jij de plek zijn die mensen vertrouwen'

Léon Geuyen — hoofdredacteur en contentstrateeg bij NKC

AI maakt content maken makkelijker, maar zichtbaar worden moeilijker. Volgens Leon Geuyen wordt daarom niet méér content de oplossing, maar autoriteit, vertrouwen, eigen taal en echte verhalen van mensen.

Bekijk
'Straks maak je software voor jezelf, niet omdat het groot moet worden, maar omdat het kan'

Smaak

Open

Interview

'Straks maak je software voor jezelf, niet omdat het groot moet worden, maar omdat het kan'

Jeroen Verkroost

AI maakt het mogelijk om kleine, persoonlijke en organisatorische software te bouwen die vroeger nooit economisch haalbaar was. Maar volgens Jeroen Verkroost verschuift de echte grens daardoor naar iets anders: begrijpen hoe data, architectuur en menselijke behoefte samenkomen.

Bekijk
'Tussen mens en AI staat nog altijd de computer'

Oordeel

Open

Interview

'Tussen mens en AI staat nog altijd de computer'

Martijn Aslander

AI wordt vaak besproken alsof het vooral over chatbots gaat. Volgens Martijn Aslander begint de echte verandering ergens anders: bij de computer, bij bestandsformaten en bij informatie die eindelijk bruikbaar wordt voor machines.

Bekijk
'De verschuiving is van kenniswerk naar betekeniswerk'

Betekenis

Open

Interview

'De verschuiving is van kenniswerk naar betekeniswerk'

Marco Derksen

AI maakt veel kenniswerk sneller en goedkoper. Maar volgens Marco Derksen zit de echte vraag ergens anders: wat gaan mensen doen met de ruimte die daardoor ontstaat?

Bekijk

Verder lezen

Vertrouwen

Open

Brononderzoek

Vertrouwen is meer dan een eerste indruk

Vertrouwen hangt samen met wat iemand laat zien én met de bereidheid waarmee wij anderen tegemoet treden. Deze meta-analyse laat zien waarom een overtuigende eerste indruk nooit genoeg is.

Bekijk

Oordeel

Voor deelnemers

Brononderzoek

Pro-worker AI: wanneer technologie vakmanschap sterker maakt

Word deelnemer

Mijn-OS

Voor deelnemers

Notitie

Zo zie je door de bomen het bos van de AI-modellen

Word deelnemer

Vertrouwen

Open

Notitie

Vertrouwen win je terug door bereikbaar te blijven

Een fout herstelt vertrouwen niet door een keurige uitleg, maar doordat mensen verschijnen, erkennen en zichtbaar herstellen.

Bekijk

Netwerk

Voor deelnemers

Notitie

Niet de vereniging keert terug, maar de afspraak

Word deelnemer

Cultuur

Voor deelnemers

Notitie

De tijdwinst van vandaag kan het vakmanschap van morgen kosten

Word deelnemer

Smaak

Voor deelnemers

Notitie

Een goede puzzel ontstaat niet bij het eerste bruikbare antwoord

Word deelnemer

Oordeel

Voor deelnemers

Notitie

Zowel kritiek als verantwoording nemen toe door de rol van AI

Word deelnemer

Vertrouwen

Open

Notitie

Wie stond er aan de andere kant?

Substack probeert AI-gebruik zichtbaar te maken. Een detectiescore vertelt nog niet wie dacht, koos en verantwoordelijkheid neemt.

Bekijk

Reputatie

Voor deelnemers

Notitie

Kijk naar de aftiteling

Word deelnemer

Reputatie

Voor deelnemers

Brononderzoek

AI-gebruik kan de reputatie van een arts schaden

Word deelnemer
Illustratie bij 10 manieren om verantwoordelijkheid concreet te maken

Verantwoordelijkheid

Voor deelnemers

Checklist

10 manieren om verantwoordelijkheid concreet te maken

Word deelnemer
Illustratie bij 10 manieren om een goede naam op te bouwen

Reputatie

Voor deelnemers

Checklist

10 manieren om een goede naam op te bouwen

Word deelnemer
Illustratie bij 10 manieren om herkenbaar van jezelf te blijven

Eigenheid

Voor deelnemers

Checklist

10 manieren om herkenbaar van jezelf te blijven

Word deelnemer

Smaak

Voor deelnemers

Brononderzoek

Goede smaak herkent wat niet wordt uitgelegd

Word deelnemer

Mijn-OS

Voor deelnemers

Brononderzoek

Een lange chatgeschiedenis is nog geen bruikbare context

Word deelnemer

Mijn-OS

Voor deelnemers

Brononderzoek

Een persoonlijk kennissysteem maakt denkkracht vrij

Word deelnemer

Mijn-OS

Voor deelnemers

Brononderzoek

Een lerend AI-systeem kan ook jouw afwijkingen versterken

Word deelnemer

Mijn-OS

Voor deelnemers

Brononderzoek

Mens en AI samen zijn niet automatisch het beste team

Word deelnemer

Mijn-OS

Voor deelnemers

Brononderzoek

Kenniswerk vraagt om context én zichtbare controle

Word deelnemer

Betekenis

Voor deelnemers

Brononderzoek

Werk krijgt meer betekenis wanneer iemand merkt wie ermee geholpen is

Word deelnemer

Betekenis

Voor deelnemers

Brononderzoek

Mensen kunnen hun werk zelf betekenisvoller maken

Word deelnemer

Betekenis

Voor deelnemers

Brononderzoek

Betekenis op het werk wisselt van dag tot dag

Word deelnemer

Betekenis

Voor deelnemers

Brononderzoek

Niet alle inspanning is verspilling

Word deelnemer

Betekenis

Voor deelnemers

Brononderzoek

AI overnemen laten voelt anders dan AI laten meewerken

Word deelnemer

Eigenheid

Voor deelnemers

Brononderzoek

De AI-ghostwriter schrijft onder jouw naam, maar voelt niet als jouw werk

Word deelnemer

Eigenheid

Voor deelnemers

Brononderzoek

Wie alleen corrigeert wat AI maakt, voelt zich minder de maker

Word deelnemer

Eigenheid

Voor deelnemers

Brononderzoek

Een interview van twee uur kan al een bruikbare AI-versie van iemand opleveren

Word deelnemer

Eigenheid

Voor deelnemers

Brononderzoek

Eigenheid is niet hetzelfde als zo afwijkend mogelijk zijn

Word deelnemer

Eigenheid

Voor deelnemers

Brononderzoek

Een digitale dubbelganger kopieert meer dan beeld en stem

Word deelnemer

Reputatie

Voor deelnemers

Brononderzoek

Een nepvideo kan een echte reputatie beschadigen

Word deelnemer

Reputatie

Voor deelnemers

Brononderzoek

Content Credentials bewijzen herkomst, geen waarheid

Word deelnemer

Reputatie

Voor deelnemers

Brononderzoek

Wie alles nep kan noemen, ontsnapt makkelijker aan reputatieschade

Word deelnemer

Reputatie

Voor deelnemers

Brononderzoek

AI-gebruik kan je professionele reputatie schaden

Word deelnemer

Reputatie

Voor deelnemers

Brononderzoek

Een creatieve reputatie beschermt niet tegen AI-stigma

Word deelnemer

Verantwoordelijkheid

Voor deelnemers

Brononderzoek

Wie geraakt wordt door AI moet het besluit kunnen aanvechten

Word deelnemer

Verantwoordelijkheid

Voor deelnemers

Brononderzoek

Robodebt: automatisering maakte niemand minder verantwoordelijk

Word deelnemer

Verantwoordelijkheid

Voor deelnemers

Brononderzoek

Verantwoordelijkheid begint voordat een model live gaat

Word deelnemer

Cultuur

Voor deelnemers

Brononderzoek

AI-invoering werkt beter wanneer medewerkers meepraten

Word deelnemer

Cultuur

Voor deelnemers

Brononderzoek

Een AI-antwoord kan mensen ook méér laten bijdragen

Word deelnemer

Cultuur

Voor deelnemers

Brononderzoek

Kritisch denken verschuift wanneer AI meeschrijft

Word deelnemer

Cultuur

Voor deelnemers

Brononderzoek

AI kan een teamgenoot zijn, maar verandert ook het team

Word deelnemer

Cultuur

Voor deelnemers

Brononderzoek

Individuele tijdwinst verandert een organisatie nog niet

Word deelnemer

Smaak

Voor deelnemers

Brononderzoek

Hume: smaak kun je ontwikkelen

Word deelnemer

Smaak

Voor deelnemers

Brononderzoek

Een aanbeveling bepaalt ook welke cultuur we delen

Word deelnemer

Smaak

Voor deelnemers

Brononderzoek

AI maakt werk beter én meer hetzelfde

Word deelnemer

Mijn-OS

Voor deelnemers

Hoofdverhaal

Mijn-OS

Word deelnemer
Illustratie bij 10 manieren om ervaringen betekenis te geven

Betekenis

Voor deelnemers

Checklist

10 manieren om ervaringen betekenis te geven

Word deelnemer

Eigenheid

Voor deelnemers

Hoofdverhaal

Als alles goed gemaakt kan worden, moet het herkenbaar van jou zijn

Word deelnemer

Reputatie

Voor deelnemers

Hoofdverhaal

Een goede naam kun je niet genereren

Word deelnemer

Verantwoordelijkheid

Voor deelnemers

Hoofdverhaal

Wie blijft er staan als het misgaat?

Word deelnemer

Oordeel

Voor deelnemers

Notitie

AI moet je laten denken

Word deelnemer

Betekenis

Voor deelnemers

Notitie

Waarom AI mij meer geeft dan het afpakt

Word deelnemer
Illustratie bij De accountant die alle cijfers had en toch de ondernemer moest spreken

Oordeel

Voor deelnemers

Case

De accountant die alle cijfers had en toch de ondernemer moest spreken

Word deelnemer
Illustratie bij De concertzaal die haar publiek te goed leerde kennen

Smaak

Voor deelnemers

Case

De concertzaal die haar publiek te goed leerde kennen

Word deelnemer
Illustratie bij De winkel die iedere klant persoonlijk benaderde

Relaties

Voor deelnemers

Case

De winkel die iedere klant persoonlijk benaderde

Word deelnemer
Illustratie bij De installateur die sneller offertes maakte dan hij kon leveren

Vertrouwen

Open

Case

De installateur die sneller offertes maakte dan hij kon leveren

Aannemers, onderhoudsbedrijven, keukenbouwers, hoveniers en andere bedrijven die offertes en planningen maken voor werk dat ter plekke anders kan blijken. AI kan standaardwerk versnellen; iemand moet herkennen wanneer de opdracht niet op het gemiddelde lijkt.

Bekijk
Illustratie bij De fabriek die haar beste vakman in een chatbot probeerde te vangen

Cultuur

Voor deelnemers

Case

De fabriek die haar beste vakman in een chatbot probeerde te vangen

Word deelnemer
Illustratie bij Het adviesbureau dat honderden klanten vond en door niemand werd teruggebeld

Netwerk

Voor deelnemers

Case

Het adviesbureau dat honderden klanten vond en door niemand werd teruggebeld

Word deelnemer
Illustratie bij 10 manieren om je smaak te ontwikkelen

Smaak

Voor deelnemers

Checklist

10 manieren om je smaak te ontwikkelen

Word deelnemer
Illustratie bij 10 manieren om beter te oordelen

Oordeel

Voor deelnemers

Checklist

10 manieren om beter te oordelen

Word deelnemer
Illustratie bij 10 manieren om cultuur levend te houden

Cultuur

Voor deelnemers

Checklist

10 manieren om cultuur levend te houden

Word deelnemer
Illustratie bij 10 manieren om je netwerk te laten werken

Netwerk

Voor deelnemers

Checklist

10 manieren om je netwerk te laten werken

Word deelnemer
Illustratie bij AI kan namen vinden, maar niet zorgen dat iemand je terugbelt

Netwerk

Voor deelnemers

Hoofdverhaal

AI kan namen vinden, maar niet zorgen dat iemand je terugbelt

Word deelnemer
Illustratie bij Nabijheid maakt contact waarschijnlijker

Netwerk

Voor deelnemers

Brononderzoek

Nabijheid maakt contact waarschijnlijker

Word deelnemer
Illustratie bij Een netwerk heeft plekken nodig

Netwerk

Voor deelnemers

Brononderzoek

Een netwerk heeft plekken nodig

Word deelnemer
Illustratie bij Je netwerk bepaalt welke kansen je ziet

Netwerk

Voor deelnemers

Brononderzoek

Je netwerk bepaalt welke kansen je ziet

Word deelnemer
Illustratie bij Zwakke banden openen nieuwe werelden

Netwerk

Voor deelnemers

Brononderzoek

Zwakke banden openen nieuwe werelden

Word deelnemer
Illustratie bij Mensen komen in beweging door mensen

Netwerk

Voor deelnemers

Brononderzoek

Mensen komen in beweging door mensen

Word deelnemer
Illustratie bij Veel contact beschermt niet tegen eenzaamheid

Relaties

Voor deelnemers

Brononderzoek

Veel contact beschermt niet tegen eenzaamheid

Word deelnemer
Illustratie bij Minder overleg kan ook minder verbondenheid betekenen

Relaties

Voor deelnemers

Brononderzoek

Minder overleg kan ook minder verbondenheid betekenen

Word deelnemer
Illustratie bij Vrijgevigheid heeft grenzen nodig

Relaties

Voor deelnemers

Brononderzoek

Vrijgevigheid heeft grenzen nodig

Word deelnemer
Illustratie bij Goede relaties voorspellen meer dan succes

Relaties

Voor deelnemers

Brononderzoek

Goede relaties voorspellen meer dan succes

Word deelnemer
Illustratie bij Een perfecte gesprekspartner maakt gewone gesprekken lastiger

Relaties

Voor deelnemers

Brononderzoek

Een perfecte gesprekspartner maakt gewone gesprekken lastiger

Word deelnemer
Illustratie bij Menselijke controle is geen knop achteraf

Vertrouwen

Open

Brononderzoek

Menselijke controle is geen knop achteraf

Hoewel 84 procent van de Nederlanders menselijke supervisie bij AI-besluitvorming onmisbaar vindt, schiet de huidige invulling van deze controle vaak tekort. Echte verantwoordelijkheid vereist dat medewerkers vanaf het ontwerp betrokken zijn en de bevoegdheid hebben om daadwerkelijk in te grijpen.

Bekijk
Illustratie bij Zien en horen is geen bewijs meer

Vertrouwen

Open

Brononderzoek

Zien en horen is geen bewijs meer

Een deepfake-scam bij ingenieursbureau Arup toont aan dat beeld en geluid niet langer als betrouwbaar bewijs voor iemands identiteit dienen. Vertrouwen moet daarom verschuiven naar onafhankelijke verificatie en vastgelegde processen.

Bekijk
Illustratie bij Vertrouwen groeit waar bestuur een gezicht krijgt

Vertrouwen

Open

Brononderzoek

Vertrouwen groeit waar bestuur een gezicht krijgt

Nederlanders vertrouwen hun gemeentebestuur vaker dan de landelijke politiek door nabijheid en concrete ervaringen. Dit inzicht onderzoekt hoe zichtbaarheid en menselijke bereikbaarheid cruciaal blijven voor vertrouwen in een gedigitaliseerde overheid.

Bekijk
Illustratie bij Bekwaamheid is nog geen betrouwbaarheid

Vertrouwen

Open

Brononderzoek

Bekwaamheid is nog geen betrouwbaarheid

Iemand kan zijn vak uitstekend beheersen en toch onbetrouwbaar zijn. Dit artikel onderzoekt het vertrouwensmodel van Mayer, Davis en Schoorman in het tijdperk van AI.

Bekijk
Illustratie bij Zonder risico is vertrouwen overbodig

Vertrouwen

Open

Brononderzoek

Zonder risico is vertrouwen overbodig

Vertrouwen ontstaat wanneer je kwetsbaarheid accepteert en iets uit handen geeft zonder volledige controle. Deze analyse verkent hoe risico en verantwoordelijkheid de kern vormen van vertrouwen in organisaties en bij het gebruik van AI.

Bekijk

Cultuur

Voor deelnemers

Hoofdverhaal

Cultuur is wat een groep vanzelfsprekend maakt

Word deelnemer

Oordeel

Voor deelnemers

Hoofdverhaal

Oordeel begint waar regels geen uitsluitsel geven

Word deelnemer
Illustratie bij Als iedereen dezelfde AI heeft

Oordeel

Voor deelnemers

Brononderzoek

Als iedereen dezelfde AI heeft

Word deelnemer

Cultuur

Voor deelnemers

Brononderzoek

Verbeek: technologie is nooit neutraal

Word deelnemer

Verantwoordelijkheid

Voor deelnemers

Brononderzoek

Een mens in de lus kan ook een bliksemafleider zijn

Word deelnemer

Verantwoordelijkheid

Voor deelnemers

Brononderzoek

EU AI Act: toezicht moet echte macht hebben

Word deelnemer

Oordeel

Voor deelnemers

Brononderzoek

HBS: AI geeft het advies, mensen maken de call

Word deelnemer

Verantwoordelijkheid

Voor deelnemers

Brononderzoek

Susskind: drie grenzen aan wat AI overneemt

Word deelnemer
Illustratie bij De kracht van herhaling: waarom relaties meer zijn dan contactmomenten

Relaties

Voor deelnemers

Hoofdverhaal

De kracht van herhaling: waarom relaties meer zijn dan contactmomenten

Word deelnemer
Illustratie bij 10 manieren om aan vertrouwen te bouwen

Vertrouwen

Open

Checklist

10 manieren om aan vertrouwen te bouwen

Wat doe je al? Waar vertrouw je nog te veel op goede bedoelingen?

Bekijk
Illustratie bij 10 manieren om relaties te versterken

Relaties

Voor deelnemers

Checklist

10 manieren om relaties te versterken

Word deelnemer
Illustratie bij Paul Graham: "Good design solves the right problem."

Smaak

Voor deelnemers

Brononderzoek

Paul Graham: "Good design solves the right problem."

Word deelnemer
Illustratie bij Vertrouwen wordt je sterkste kapitaal

Vertrouwen

Open

Hoofdverhaal

Vertrouwen wordt je sterkste kapitaal

In een wereld waarin AI communicatie goedkoper en gladder maakt, wordt menselijk gedrag over langere tijd de belangrijkste graadmeter voor vertrouwen. Een verkenning van hoe reputatie en een opgebouwde geschiedenis het fundament vormen onder echt contact.

Bekijk
Illustratie bij Smaak bepaalt wat aandacht verdient

Smaak

Voor deelnemers

Hoofdverhaal

Smaak bepaalt wat aandacht verdient

Word deelnemer
Illustratie bij AI helpt je te snel begrijpen

Betekenis

Voor deelnemers

Inzicht

AI helpt je te snel begrijpen

Word deelnemer
Illustratie bij Je eigen stem verdwijnt niet door AI, maar door gemak

Eigenheid

Voor deelnemers

Inzicht

Je eigen stem verdwijnt niet door AI, maar door gemak

Word deelnemer
Illustratie bij Digitale transformatie faalt niet door techniek, maar door leiderschap

Cultuur

Voor deelnemers

Inzicht

Digitale transformatie faalt niet door techniek, maar door leiderschap

Word deelnemer
Illustratie bij Als iedereen alles kan maken, wordt smaak het verschil

Smaak

Voor deelnemers

Brononderzoek

Als iedereen alles kan maken, wordt smaak het verschil

Word deelnemer
Illustratie bij Mens blijven is kiezen wat je zelf blijft doen

Oordeel

Voor deelnemers

Inzicht

Mens blijven is kiezen wat je zelf blijft doen

Word deelnemer
Illustratie bij AI maakt werk niet overbodig. Slecht ontworpen AI maakt mensen overbodig.

Verantwoordelijkheid

Voor deelnemers

Inzicht

AI maakt werk niet overbodig. Slecht ontworpen AI maakt mensen overbodig.

Word deelnemer
Illustratie bij De bottleneck is niet informatie, maar ermee leren werken

Mijn-OS

Voor deelnemers

Inzicht

De bottleneck is niet informatie, maar ermee leren werken

Word deelnemer
WAT BLIJFT.

Een lopend onderzoek van Erwin Blom naar wat mensen onderscheidt nu AI steeds meer productiewerk overneemt.

© 2026 Wat Blijft — Erwin BlomLopend onderzoek · Boek in wording