Onderzoek
Hoe krijgen vertrouwen, oordeel, smaak en de andere bouwstenen betekenis in de praktijk? Ontmoet mensen uit het veld in de gesprekken, lees inzichten, cases en notities, en ontdek situaties waarin menselijke waarde zichtbaar wordt.
Gesprekken

Oordeel
OpenInterview
‘Ons brein vindt gemak lekker’
Sanne Cornelissen — gedragspsycholoog en auteur van ‘Me, myself & AI’ en ‘This is not AI’
Sanne Cornelissen onderzoekt hoe AI ons gedrag verandert: waarom gemak zo verleidelijk is, wat er gebeurt met gewonnen tijd en waarom we zelf moeten blijven nadenken.

Relaties
OpenInterview
‘Je moet bewust kiezen wat je van jezelf wilt houden’
Jarno Duursma — schrijver en spreker over AI
Jarno Duursma ziet de mogelijkheden van AI, maar wil voorkomen dat mensen hun eigen oordeel, relaties en denkwerk te makkelijk uitbesteden.

Verantwoordelijkheid
OpenInterview
‘Maak technologie zichtbaar, poreus en leuk’
Tessa Steenkamp — ontwerper en oprichter van Bits of Space
Tessa Steenkamp laat zien dat bewoners niet pas achteraf, maar vanaf het begin invloed moeten kunnen hebben op technologie in hun stad.

Eigenheid
OpenInterview
'Maak altijd zelf de eerste versie'
Ernst-Jan Pfauth — medeoprichter van De Correspondent en maker van POM
Ernst-Jan Pfauth gebruikt AI als tweede brein, maar houdt de eerste versie van zijn denkwerk bewust bij zichzelf.

Cultuur
OpenInterview
'Gebruik tijdwinst door AI niet automatisch voor meer werk’
Charlotte Meindersma — Jurist, ondernemer en auteur van 'AI met beleid'
Jurist en auteur Charlotte Meindersma adviseert organisaties om AI niet alleen voor tijdwinst in te zetten, maar vooral te focussen op verantwoordelijkheid en beleid van onderaf. Ze waarschuwt voor de gevaren van 'shadow AI' en het klakkeloos vertrouwen op door AI gegenereerde output.

Netwerk
OpenInterview
'In je bandshirt ben je meteen gelijk'
Richard Theuws:
AI helpt Richard Theuws om platforms, systemen en netwerken sneller te bouwen. Maar de echte waarde van zijn werk zit ergens anders: mensen fysiek bij elkaar brengen, op basis van gedeelde identiteit, vertrouwen en wederkerigheid.

Reputatie
OpenInterview
'Als AI overal antwoorden geeft, moet jij de plek zijn die mensen vertrouwen'
Léon Geuyen — hoofdredacteur en contentstrateeg bij NKC
AI maakt content maken makkelijker, maar zichtbaar worden moeilijker. Volgens Leon Geuyen wordt daarom niet méér content de oplossing, maar autoriteit, vertrouwen, eigen taal en echte verhalen van mensen.

Smaak
OpenInterview
'Straks maak je software voor jezelf, niet omdat het groot moet worden, maar omdat het kan'
Jeroen Verkroost
AI maakt het mogelijk om kleine, persoonlijke en organisatorische software te bouwen die vroeger nooit economisch haalbaar was. Maar volgens Jeroen Verkroost verschuift de echte grens daardoor naar iets anders: begrijpen hoe data, architectuur en menselijke behoefte samenkomen.

Oordeel
OpenInterview
'Tussen mens en AI staat nog altijd de computer'
Martijn Aslander
AI wordt vaak besproken alsof het vooral over chatbots gaat. Volgens Martijn Aslander begint de echte verandering ergens anders: bij de computer, bij bestandsformaten en bij informatie die eindelijk bruikbaar wordt voor machines.

Betekenis
OpenInterview
'De verschuiving is van kenniswerk naar betekeniswerk'
Marco Derksen
AI maakt veel kenniswerk sneller en goedkoper. Maar volgens Marco Derksen zit de echte vraag ergens anders: wat gaan mensen doen met de ruimte die daardoor ontstaat?
Verder lezen
Vertrouwen
OpenBrononderzoek
Vertrouwen is meer dan een eerste indruk
Vertrouwen hangt samen met wat iemand laat zien én met de bereidheid waarmee wij anderen tegemoet treden. Deze meta-analyse laat zien waarom een overtuigende eerste indruk nooit genoeg is.
Oordeel
Voor deelnemersBrononderzoek
Pro-worker AI: wanneer technologie vakmanschap sterker maakt
Mijn-OS
Voor deelnemersNotitie
Zo zie je door de bomen het bos van de AI-modellen
Vertrouwen
OpenNotitie
Vertrouwen win je terug door bereikbaar te blijven
Een fout herstelt vertrouwen niet door een keurige uitleg, maar doordat mensen verschijnen, erkennen en zichtbaar herstellen.
Netwerk
Voor deelnemersNotitie
Niet de vereniging keert terug, maar de afspraak
Cultuur
Voor deelnemersNotitie
De tijdwinst van vandaag kan het vakmanschap van morgen kosten
Smaak
Voor deelnemersNotitie
Een goede puzzel ontstaat niet bij het eerste bruikbare antwoord
Oordeel
Voor deelnemersNotitie
Zowel kritiek als verantwoording nemen toe door de rol van AI
Vertrouwen
OpenNotitie
Wie stond er aan de andere kant?
Substack probeert AI-gebruik zichtbaar te maken. Een detectiescore vertelt nog niet wie dacht, koos en verantwoordelijkheid neemt.
Reputatie
Voor deelnemersNotitie
Kijk naar de aftiteling
Reputatie
Voor deelnemersBrononderzoek
AI-gebruik kan de reputatie van een arts schaden

Verantwoordelijkheid
Voor deelnemersChecklist
10 manieren om verantwoordelijkheid concreet te maken

Reputatie
Voor deelnemersChecklist
10 manieren om een goede naam op te bouwen

Eigenheid
Voor deelnemersChecklist
10 manieren om herkenbaar van jezelf te blijven
Smaak
Voor deelnemersBrononderzoek
Goede smaak herkent wat niet wordt uitgelegd
Mijn-OS
Voor deelnemersBrononderzoek
Een lange chatgeschiedenis is nog geen bruikbare context
Mijn-OS
Voor deelnemersBrononderzoek
Een persoonlijk kennissysteem maakt denkkracht vrij
Mijn-OS
Voor deelnemersBrononderzoek
Een lerend AI-systeem kan ook jouw afwijkingen versterken
Mijn-OS
Voor deelnemersBrononderzoek
Mens en AI samen zijn niet automatisch het beste team
Mijn-OS
Voor deelnemersBrononderzoek
Kenniswerk vraagt om context én zichtbare controle
Betekenis
Voor deelnemersBrononderzoek
Werk krijgt meer betekenis wanneer iemand merkt wie ermee geholpen is
Betekenis
Voor deelnemersBrononderzoek
Mensen kunnen hun werk zelf betekenisvoller maken
Betekenis
Voor deelnemersBrononderzoek
Betekenis op het werk wisselt van dag tot dag
Betekenis
Voor deelnemersBrononderzoek
Niet alle inspanning is verspilling
Betekenis
Voor deelnemersBrononderzoek
AI overnemen laten voelt anders dan AI laten meewerken
Eigenheid
Voor deelnemersBrononderzoek
De AI-ghostwriter schrijft onder jouw naam, maar voelt niet als jouw werk
Eigenheid
Voor deelnemersBrononderzoek
Wie alleen corrigeert wat AI maakt, voelt zich minder de maker
Eigenheid
Voor deelnemersBrononderzoek
Een interview van twee uur kan al een bruikbare AI-versie van iemand opleveren
Eigenheid
Voor deelnemersBrononderzoek
Eigenheid is niet hetzelfde als zo afwijkend mogelijk zijn
Eigenheid
Voor deelnemersBrononderzoek
Een digitale dubbelganger kopieert meer dan beeld en stem
Reputatie
Voor deelnemersBrononderzoek
Een nepvideo kan een echte reputatie beschadigen
Reputatie
Voor deelnemersBrononderzoek
Content Credentials bewijzen herkomst, geen waarheid
Reputatie
Voor deelnemersBrononderzoek
Wie alles nep kan noemen, ontsnapt makkelijker aan reputatieschade
Reputatie
Voor deelnemersBrononderzoek
AI-gebruik kan je professionele reputatie schaden
Reputatie
Voor deelnemersBrononderzoek
Een creatieve reputatie beschermt niet tegen AI-stigma
Verantwoordelijkheid
Voor deelnemersBrononderzoek
Wie geraakt wordt door AI moet het besluit kunnen aanvechten
Verantwoordelijkheid
Voor deelnemersBrononderzoek
Robodebt: automatisering maakte niemand minder verantwoordelijk
Verantwoordelijkheid
Voor deelnemersBrononderzoek
Verantwoordelijkheid begint voordat een model live gaat
Cultuur
Voor deelnemersBrononderzoek
AI-invoering werkt beter wanneer medewerkers meepraten
Cultuur
Voor deelnemersBrononderzoek
Een AI-antwoord kan mensen ook méér laten bijdragen
Cultuur
Voor deelnemersBrononderzoek
Kritisch denken verschuift wanneer AI meeschrijft
Cultuur
Voor deelnemersBrononderzoek
AI kan een teamgenoot zijn, maar verandert ook het team
Cultuur
Voor deelnemersBrononderzoek
Individuele tijdwinst verandert een organisatie nog niet
Smaak
Voor deelnemersBrononderzoek
Hume: smaak kun je ontwikkelen
Smaak
Voor deelnemersBrononderzoek
Een aanbeveling bepaalt ook welke cultuur we delen
Smaak
Voor deelnemersBrononderzoek
AI maakt werk beter én meer hetzelfde
Mijn-OS
Voor deelnemersHoofdverhaal
Mijn-OS

Betekenis
Voor deelnemersChecklist
10 manieren om ervaringen betekenis te geven
Eigenheid
Voor deelnemersHoofdverhaal
Als alles goed gemaakt kan worden, moet het herkenbaar van jou zijn
Reputatie
Voor deelnemersHoofdverhaal
Een goede naam kun je niet genereren
Verantwoordelijkheid
Voor deelnemersHoofdverhaal
Wie blijft er staan als het misgaat?
Oordeel
Voor deelnemersNotitie
AI moet je laten denken
Betekenis
Voor deelnemersNotitie
Waarom AI mij meer geeft dan het afpakt

Oordeel
Voor deelnemersCase
De accountant die alle cijfers had en toch de ondernemer moest spreken

Smaak
Voor deelnemersCase
De concertzaal die haar publiek te goed leerde kennen

Relaties
Voor deelnemersCase
De winkel die iedere klant persoonlijk benaderde

Vertrouwen
OpenCase
De installateur die sneller offertes maakte dan hij kon leveren
Aannemers, onderhoudsbedrijven, keukenbouwers, hoveniers en andere bedrijven die offertes en planningen maken voor werk dat ter plekke anders kan blijken. AI kan standaardwerk versnellen; iemand moet herkennen wanneer de opdracht niet op het gemiddelde lijkt.

Cultuur
Voor deelnemersCase
De fabriek die haar beste vakman in een chatbot probeerde te vangen

Netwerk
Voor deelnemersCase
Het adviesbureau dat honderden klanten vond en door niemand werd teruggebeld

Smaak
Voor deelnemersChecklist
10 manieren om je smaak te ontwikkelen

Oordeel
Voor deelnemersChecklist
10 manieren om beter te oordelen

Cultuur
Voor deelnemersChecklist
10 manieren om cultuur levend te houden

Netwerk
Voor deelnemersChecklist
10 manieren om je netwerk te laten werken

Netwerk
Voor deelnemersHoofdverhaal
AI kan namen vinden, maar niet zorgen dat iemand je terugbelt

Netwerk
Voor deelnemersBrononderzoek
Nabijheid maakt contact waarschijnlijker

Netwerk
Voor deelnemersBrononderzoek
Een netwerk heeft plekken nodig

Netwerk
Voor deelnemersBrononderzoek
Je netwerk bepaalt welke kansen je ziet

Netwerk
Voor deelnemersBrononderzoek
Zwakke banden openen nieuwe werelden

Netwerk
Voor deelnemersBrononderzoek
Mensen komen in beweging door mensen

Relaties
Voor deelnemersBrononderzoek
Veel contact beschermt niet tegen eenzaamheid

Relaties
Voor deelnemersBrononderzoek
Minder overleg kan ook minder verbondenheid betekenen

Relaties
Voor deelnemersBrononderzoek
Vrijgevigheid heeft grenzen nodig

Relaties
Voor deelnemersBrononderzoek
Goede relaties voorspellen meer dan succes

Relaties
Voor deelnemersBrononderzoek
Een perfecte gesprekspartner maakt gewone gesprekken lastiger

Vertrouwen
OpenBrononderzoek
Menselijke controle is geen knop achteraf
Hoewel 84 procent van de Nederlanders menselijke supervisie bij AI-besluitvorming onmisbaar vindt, schiet de huidige invulling van deze controle vaak tekort. Echte verantwoordelijkheid vereist dat medewerkers vanaf het ontwerp betrokken zijn en de bevoegdheid hebben om daadwerkelijk in te grijpen.

Vertrouwen
OpenBrononderzoek
Zien en horen is geen bewijs meer
Een deepfake-scam bij ingenieursbureau Arup toont aan dat beeld en geluid niet langer als betrouwbaar bewijs voor iemands identiteit dienen. Vertrouwen moet daarom verschuiven naar onafhankelijke verificatie en vastgelegde processen.

Vertrouwen
OpenBrononderzoek
Vertrouwen groeit waar bestuur een gezicht krijgt
Nederlanders vertrouwen hun gemeentebestuur vaker dan de landelijke politiek door nabijheid en concrete ervaringen. Dit inzicht onderzoekt hoe zichtbaarheid en menselijke bereikbaarheid cruciaal blijven voor vertrouwen in een gedigitaliseerde overheid.

Vertrouwen
OpenBrononderzoek
Bekwaamheid is nog geen betrouwbaarheid
Iemand kan zijn vak uitstekend beheersen en toch onbetrouwbaar zijn. Dit artikel onderzoekt het vertrouwensmodel van Mayer, Davis en Schoorman in het tijdperk van AI.

Vertrouwen
OpenBrononderzoek
Zonder risico is vertrouwen overbodig
Vertrouwen ontstaat wanneer je kwetsbaarheid accepteert en iets uit handen geeft zonder volledige controle. Deze analyse verkent hoe risico en verantwoordelijkheid de kern vormen van vertrouwen in organisaties en bij het gebruik van AI.
Cultuur
Voor deelnemersHoofdverhaal
Cultuur is wat een groep vanzelfsprekend maakt
Oordeel
Voor deelnemersHoofdverhaal
Oordeel begint waar regels geen uitsluitsel geven

Oordeel
Voor deelnemersBrononderzoek
Als iedereen dezelfde AI heeft
Cultuur
Voor deelnemersBrononderzoek
Verbeek: technologie is nooit neutraal
Verantwoordelijkheid
Voor deelnemersBrononderzoek
Een mens in de lus kan ook een bliksemafleider zijn
Verantwoordelijkheid
Voor deelnemersBrononderzoek
EU AI Act: toezicht moet echte macht hebben
Oordeel
Voor deelnemersBrononderzoek
HBS: AI geeft het advies, mensen maken de call
Verantwoordelijkheid
Voor deelnemersBrononderzoek
Susskind: drie grenzen aan wat AI overneemt

Relaties
Voor deelnemersHoofdverhaal
De kracht van herhaling: waarom relaties meer zijn dan contactmomenten

Vertrouwen
OpenChecklist
10 manieren om aan vertrouwen te bouwen
Wat doe je al? Waar vertrouw je nog te veel op goede bedoelingen?

Relaties
Voor deelnemersChecklist
10 manieren om relaties te versterken

Smaak
Voor deelnemersBrononderzoek
Paul Graham: "Good design solves the right problem."

Vertrouwen
OpenHoofdverhaal
Vertrouwen wordt je sterkste kapitaal
In een wereld waarin AI communicatie goedkoper en gladder maakt, wordt menselijk gedrag over langere tijd de belangrijkste graadmeter voor vertrouwen. Een verkenning van hoe reputatie en een opgebouwde geschiedenis het fundament vormen onder echt contact.

Smaak
Voor deelnemersHoofdverhaal
Smaak bepaalt wat aandacht verdient

Betekenis
Voor deelnemersInzicht
AI helpt je te snel begrijpen

Eigenheid
Voor deelnemersInzicht
Je eigen stem verdwijnt niet door AI, maar door gemak

Cultuur
Voor deelnemersInzicht
Digitale transformatie faalt niet door techniek, maar door leiderschap

Smaak
Voor deelnemersBrononderzoek
Als iedereen alles kan maken, wordt smaak het verschil

Oordeel
Voor deelnemersInzicht
Mens blijven is kiezen wat je zelf blijft doen

Verantwoordelijkheid
Voor deelnemersInzicht
AI maakt werk niet overbodig. Slecht ontworpen AI maakt mensen overbodig.

Mijn-OS
Voor deelnemersInzicht
